12. Yargı Paketi Nedir? Kanundaki Tüm Değişiklikler (7589 Sayılı Kanun)

Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen 7589 sayılı "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun", 22 Haziran 2026'da TBMM'ye sunulmuş, Adalet Komisyonu'ndan geçtikten sonra 16 Temmuz 2026'da Genel Kurul'da kabul edilmiş ve 31 Temmuz 2026 tarihli, 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Seri hâlinde çıkan "yargı paketleri" geleneğinin bu on ikincisi de tek bir alanı değil; icra hukukundan idari yargıya, ceza muhakemesinden medeni usule kadar on üç ayrı kanunu aynı anda ele alan klasik bir torba kanun yapısındadır.

Değişikliklerin Büyük Kısmı Nereden Geliyor?

Paketin dikkat çeken bir özelliği, maddelerin önemli bir kısmının yeni bir politika tercihinden değil, Anayasa Mahkemesi'nin daha önce verdiği iptal kararlarının doldurulmasından kaynaklanmasıdır. Adli Tıp Kurumu ihtisas kurulu üyeliğine atanma şartları ve görev süresi, hâkim ve savcı yardımcılarının eğitim/sınav usulü, yasal faiz oranının hesaplanma yöntemi ve ceza muhakemesinde alınan genetik (DNA) verilerinin saklanma/imha süreleri gibi konular, daha önce yönetmelikle düzenleniyorken Anayasa Mahkemesi'nin "temel haklara ilişkin konular kanunla düzenlenmeli" gerekçesiyle verdiği iptal kararları sonrasında doğrudan kanun metnine taşınmıştır. Bu, paketin teknik görünümlü ama aslında anayasal bir zorunluluktan doğan kısmıdır.

Kamuoyunda En Çok Konuşulan İki Başlık

Paketin görüşme sürecinde en çok tartışılan konu, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) müessesesinin akıbeti olmuştur. Kaldırılması yönünde güçlü bir beklenti oluşmuş olsa da HAGB, esas çerçevesi korunarak yasalaşmıştır; tek somut kısıtlama, işkence, eziyet ve Anayasa m.17 kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçlarda artık uygulanamayacak olmasıdır. İkinci tartışmalı başlık ise "hesap/IBAN kiralama" olarak bilinen fiile ilişkindir: banka hesabını veya kartını dolandırıcılık şebekelerine kullandırıp bu iştirakle sınırlı kalan kişilere artık yarı oranında ceza indirimi uygulanacaktır.

Usul Hukukunda Köklü Bir Değişiklik: Belirsiz Alacak Davası Tarih Oldu

Paketin en kalıcı etkili değişikliklerinden biri, muhtemelen en az tartışılanıdır: 2011'den beri Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yer alan ve özellikle işçilik alacağı ile tazminat davalarında yaygın kullanılan belirsiz alacak davası (HMK m.107), uygulamada yarattığı süregelen içtihat tartışmaları gerekçesiyle tamamen yürürlükten kaldırılmıştır. Yerine, kısmi dava açan tarafa tahkikat sonuna kadar bir defaya mahsus, koşulsuz talep artırma imkânı ve bu artırılan kısım için de dava tarihinden itibaren zamanaşımı kesilmesi güvencesi getirilmiştir.

İdari Yargıda Hız Arayışı

Paketin idari yargıya ilişkin bölümü tek bir amaca hizmet etmektedir: dosya devrini hızlandırmak. İdare mahkemelerinde tek hâkimle görülecek dava sınırı 25.000 TL'den 486.000 TL'ye çıkarılmakta, bölge idare mahkemelerinin gerekçe eksikliği nedeniyle dosyayı geri gönderme yetkisi daraltılmakta ve Danıştay'daki daire sayısının azaltılması için tanınan geçiş süresi dört yıl uzatılmaktadır. Aynı hız arayışı, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda duruşmalar arası sürenin kural olarak üç ayı geçememesi şeklindeki yeni sınırda da kendini göstermektedir.

Kanunlaşmayan Düzenlemeler

TBMM görüşmeleri sırasında teklif metninden çıkarılan ve bu nedenle yürürlüğe girmeyen üç düzenleme şunlardır:

• İdareye başvuru zorunluluğu — idare aleyhine ilamlı icra takibinden önce bir aylık ödeme süresi öngören İİK m.34/a değişikliği, Genel Kurul'da tamamen çıkarılmıştır.
• Bilgisayarda arama ve el koyma usulü — CMK m.134'te öngörülen, saklanan verilerin 15 yıl sonra imhasına ilişkin düzenleme, yeniden değerlendirilmek üzere kanunlaşmamıştır.
• Yargıtay'ın görevsizlik nedeniyle bozma yasağı — HMK m.371'e ilişkin öneri, Adalet Komisyonu aşamasında teklif metninden çıkarılmıştır.

Kanunun 25 Maddesi: Konu Başlıkları

Kanunun 25 maddesi, değiştirdiği kanuna göre on üç başlık altında toplanmıştır. Aşağıda her maddenin kendi ayrıntılı sayfasına ulaşabilirsiniz.

I. İcra ve İflâs Kanunu

• Madde 1 — İİK m.114: İhaleyi Sabote Edene Ceza: İcra Satışlarında Sıkılaştırma

II. Noterlik Kanunu

• Madde 2 — Noterlik K. m.55: Noterlik Evrakının Yargıya Gönderiminde Elektronik Dönem

III. Danıştay Kanunu

• Madde 3 — Danıştay K. geçici m.27: Danıştay'da Daire Sayısının Azaltılması İçin Süre 2030'a Uzatıldı

IV. Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu Kanunu

• Madde 4 — 2576 s.K. m.7: İdari Yargıda Tek Hâkim Sınırı 486.000 TL'ye Yükseldi

V. İdari Yargılama Usulü Kanunu

• Madde 5 — İYUK m.45: Bölge İdare Mahkemesi Artık Gerekçeyi Düzelterek Reddedebilecek
• Madde 6 — İYUK m.46: BİM'in Bozma Sonrası Yeniden Kurduğu Kararlara Danıştay'da Temyiz Yolu Açıldı

VI. Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun

• Madde 7 — 2659 s.K. m.26: Adli Tıp İhtisas Kurulu Üyeliğine Atanma Şartı ve 4 Yıllık Görev Süresi Yasalaştı

VII. Hâkimler ve Savcılar Kanunu

• Madde 8-9 — HSK m.10, m.63: Hâkim/Savcı Adaylarının Sınav Usulü Kanuna Bağlandı, Gereksiz Bilirkişiye Disiplin Cezası Geldi

VIII. Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun

• Madde 10 — Faiz K. m.1: Yasal Faiz Oranı TCMB Reeskont Oranına Bağlandı

IX. Türk Medenî Kanunu

• Madde 11-12 — TMK m.440, m.444: Vesayet Altındakilerin Malları UYAP Elektronik Satış Portalında Satılacak

X. Türk Ceza Kanunu

• Madde 13 — TCK m.158: Hesap/IBAN Kiralayarak Dolandırıcılığa İştirak Edenlere Ceza İndirimi

XI. Ceza Muhakemesi Kanunu

• Madde 14 — CMK m.80: Moleküler Genetik İnceleme (DNA) Verilerinin Saklanma ve İmha Süreleri Netleşti
• Madde 15 — CMK m.231: HAGB Korundu: İşkence ve Kötü Muamele Suçlarında Artık Uygulanamayacak
• Madde 16-17 — CMK m.247, m.308: Kaçak Sanığa Yargılamanın Yenilenmesi Hakkı; Yargıtay Başsavcılığının İtiraz Süresi 3 Aya Çıktı

XII. Türk Borçlar Kanunu

• Madde 18 — TBK m.55: İş Göremezlik ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatlarında Faiz Başlangıcı Ayrıştırıldı

XIII. Hukuk Muhakemeleri Kanunu

• Madde 19-20 — HMK m.107 (yürürlükten kaldırıldı), m.109: Belirsiz Alacak Davası Usul Hukukumuzdan Tamamen Kaldırıldı
• Madde 21-25 — HMK m.147, m.149, m.166, m.168, m.362: Duruşma Aralığına 3 Aylık Sınır, e-Duruşmada İmza Muafiyeti ve Birleştirme/Ayırma Kararlarında Yeni Kanun Yolu Rejimi

Sonuç

12. Yargı Paketi, tek bir uzmanlık alanını değil, dava sürecinin neredeyse her aşamasını (icra satışından idari yargı temyizine, ceza muhakemesinden medeni usule) aynı anda etkileyen kapsamlı bir düzenlemedir. Devam eden veya planlanan bir dosyanız varsa, yukarıdaki maddelerden hangisinin dosyanızı etkilediğinin belirlenmesi ve yürürlük/geçiş hükümlerinin dosya bazında kontrol edilmesi önemlidir.

Kaynakça

• 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete — 7589 sayılı Kanun — "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"