Hâkim/Savcı Adaylarının Sınav Usulü Kanuna Bağlandı, Gereksiz Bilirkişiye Disiplin Cezası Geldi
12. Yargı Paketi ile HSK Kanunu m.10 ve m.63 değişti: hâkim/savcı adaylarının eğitim ve sınav usulü kanuna bağlandı, gereksiz bilirkişi başvurusu uyarma cezası gerektiren fiil sayıldı.
7589 sayılı Kanun'la (12. Yargı Paketi) Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun ("HSK Kanunu") 10 uncu ve 63 üncü maddelerinde iki ayrı değişiklik yapıldı: hâkim/savcı adaylarının eğitim ve sınav usulü kanun düzeyine taşındı, gereksiz bilirkişi başvurusu ise disiplin fiili olarak tanımlandı.
Değişiklikten Önce
Türkiye Adalet Akademisi'ndeki eğitimin konu başlıkları ile yazılı/sözlü sınavların değerlendirme usulü bugüne kadar yönetmelikle düzenleniyordu; bu da Anayasa Mahkemesi'nin daha önceki iptal kararlarına konu olmuştu. Ayrıca, hâkim ve savcıların kendi hukuki bilgisiyle çözebileceği basit meselelerde gereksiz yere bilirkişiye başvurması için ayrı bir disiplin yaptırımı öngörülmüyordu.
Ne Değişti?
HSK m.10'a eklenen fıkralarla, hâkim/savcı yardımcılarına verilecek eğitimin konu başlıkları (Anayasa ve insan hakları hukuku, ceza hukuku, özel hukuk, idare/vergi hukuku, usul hukuku, duruşma yönetimi, gerekçeli karar yazımı vb.) sayılıyor. Yazılı sınavın 100 tam puan üzerinden değerlendirileceği, mazeret hâlinde 5 iş günü içinde bildirim yapılması gerektiği; sözlü sınavda mevzuat/içtihat bilgisi, mesleki yeterlilik, temsil kabiliyeti ve Türkçe kullanım becerisinin her birinin 25'er puan üzerinden değerlendirileceği hükme bağlanıyor.
Ayrı bir düzenlemeyle, HSK m.63/2'ye eklenen (f) bendi, "mesleğin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurmak"ı uyarma cezasını gerektiren fiiller arasına alıyor.
Neden Değişti?
Eğitim ve sınav usulüne ilişkin kısım, Anayasa Mahkemesi'nin "yönetmelikle değil kanunla düzenlenmeli" yönündeki iptal kararlarının bir sonucu. Bilirkişi düzenlemesi ise farklı bir amaca hizmet ediyor: hâkim ve savcıların, kendi hukuki bilgisiyle çözebileceği basit meselelerde gereksiz yere bilirkişiye başvurarak yargılamayı uzatması ve masrafı artırması açıkça yaptırıma bağlanıyor.
Uygulamaya Etkisi
Dava masraflarına itiraz eden veya bilirkişi ücretinin gerekliliğini tartışan uygulayıcılar için: artık "bu konu doğrudan hâkimin hukuki bilgisiyle çözülebilecek bir mesele" argümanının disiplin boyutunda bir karşılığı olduğu, dilekçelerde bu düzenlemeye atıf yapılabileceği unutulmamalıdır.
Yürürlük ve Geçiş Hükümleri
Kanunun yayımı tarihinde (31/7/2026) yürürlüğe girdi; bu maddeler için ayrı bir geçiş hükmü öngörülmedi.
Sonuç
HSK Kanunu'ndaki bu değişikliklerle hâkim/savcı adaylarının eğitim ve sınav usulü kanuna bağlanırken, gereksiz bilirkişi başvurusu açıkça disiplin yaptırımına konu edildi. İkinci düzenleme, bilirkişi masraflarının gerekliliğine ilişkin tartışmalarda dilekçelere dayanak oluşturabilir.
Kaynakça
- 7589 sayılı Kanun, MADDE 8-9 — 31/7/2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete
- 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu m.10, m.63
Sık Sorulan Sorular
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir; somut olayınız için mutlaka avukata danışınız.