Büyükçekmece Boşanma Avukatı

Boşanma Davası ile Mal Rejiminin Tasfiyesi Davası Arasındaki Fark

Uygulamada en sık karşılaşılan yanılgı, boşanma kararıyla birlikte mal paylaşımının da kendiliğinden gerçekleştiği düşüncesidir.

• İki ayrı talep, tek dilekçede iki başlık Boşanma davası; evlilik birliğinin sona erdirilmesi, velayet ve nafaka gibi konuları kapsar. Mal rejiminin tasfiyesi ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimine ilişkin hükümleri (TMK m. 202 ve devamı) çerçevesinde ayrı bir hukuki taleptir. Aynı dilekçede istenebilir, ancak aile mahkemesi çoğu zaman boşanmaya ilişkin kısmı önce sonuçlandırıp katılma alacağı talebini ayrı bir dosyaya tefrik eder.
• Tasfiye talebi ne zaman ileri sürülebilir? Katılma alacağı istemi, mal rejiminin sona erme tarihinden itibaren ileri sürülebilir; bu tarih genellikle boşanma davasının açıldığı tarihtir. Boşanma kararının kesinleşmesi dava açmak için şart değildir, ancak tasfiyenin sağlıklı hesaplanabilmesi için taraflar arasındaki mal varlığının netleşmesi beklenir.
• Neden ayrı ele alınmalı Mal rejimi tasfiyesi, boşanma protokolünde tek cümleyle geçiştirilebilecek bir konu değildir; hangi taşınmazın, hangi tarihte, hangi kaynakla edinildiğinin protokolde veya dava dilekçesinde ayrıntılı biçimde ortaya konması, ileride ayrı bir tasfiye davasıyla karşılaşma riskini azaltır.

Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesiyle Edinilen Konutlarda Katılma Alacağı Hesabı

Büyükçekmece'nin gayrimenkul yoğun dokusu, mal rejimi tasfiyesi davalarında sık görülen üç teknik meseleyi öne çıkarır.

• Arsa payının kaynağı Kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu arsa evlilikten önce kişisel mal olarak edinilmişse, karşılığında alınan bağımsız bölüm de kural olarak kişisel mal sayılır. Ancak inşaat maliyetine evlilik içindeki ortak gelirden katkı yapılmışsa, bu katkı oranı ayrıca hesaplanarak katılma alacağına konu edilebilir.
• Teslim tarihi ile tapu tarihi arasındaki fark İnşaatın evlilik süresince tamamlanıp fiilen teslim edilmesine karşın tapunun yıllar sonra çıkması, hangi tarihin mal rejimi bakımından esas alınacağı konusunda uyuşmazlık doğurabilir; bu noktada fiilen kullanım ve teslim tarihi genellikle belirleyici kabul edilir.
• Değer tespiti Mahkeme, katılma alacağının miktarını belirlemek için gayrimenkul değerleme konusunda bilirkişi incelemesi yaptırır; hesaplama, malın tasfiye tarihindeki sürüm değeri esas alınarak yapılır.

Aile Konutu Şerhi: Boşanma Sürecinde Neden Önemlidir

Aile konutu şerhi, mal rejimi tasfiyesinden bağımsız, ancak boşanma sürecinde sıklıkla birlikte gündeme gelen bir başka koruma aracıdır.

• Şerhin amacı TMK m. 194 uyarınca, aile konutu olarak kullanılan taşınmaz üzerinde malik olan eş, diğer eşin açık rızası olmadan bu konut üzerinde tasarrufta (satış, ipotek gibi) bulunamaz. Bu koruma, tapu kaydına konulan bir şerh ile görünür hâle getirilebilir.
• Ne zaman talep edilir Şerh, boşanma davası açılmadan önce veya dava sırasında tedbir niteliğinde talep edilebilir; özellikle konutun ortak kredi borcuyla alındığı Büyükçekmece'deki yeni site projelerinde, sürecin uzaması ihtimaline karşı bu talebin erken aşamada değerlendirilmesi faydalıdır.
• Kalıcı bir çözüm olmadığı Şerh, konutun mülkiyetini belirlemez; yalnızca boşanma kesinleşene kadar tek taraflı tasarrufu engeller. Konutun kime kalacağı, mal rejimi tasfiyesi kapsamında ayrıca çözümlenir.

Büyükçekmece'de Sık Görülen İki Uygulama Örneği

Aşağıdaki iki örnek, ilçedeki dosyalarda tekrar eden genel eğilimleri özetlemek amacıyla verilmiştir; somut olayın kendi koşulları her zaman belirleyicidir.

• Ortak kredi borcuyla alınan site konutu Sinanoba ve Kumburgaz çevresindeki sitelerde konutun ortak banka kredisiyle alınmış olması yaygındır. Boşanma sürecinde yalnızca konutun kime kalacağı değil, kalan kredi borcunun nasıl paylaşılacağı da ayrı bir müzakere konusudur; taraflardan biri konutta oturmaya devam ederken diğerinin krediyi tek başına ödemeye devam etmesi beklenmez, bu nedenle protokolde borç devri veya nakit tasfiye seçeneklerinin açıkça yazılması gerekir.
• Evlilik öncesi aile arazisi üzerine yapılan kat karşılığı bina Tepecik ve Celaliye gibi köklü yerleşimlerde, evlilik öncesinden aileye ait arazi üzerine kat karşılığı inşa edilen binalarda, evlilik içinde tamamlanan bağımsız bölümün katılma alacağına konu olup olmadığı sık tartışılan bir konudur. Arsanın kişisel mal olması, üzerine yapılan bağımsız bölümü otomatik olarak kişisel mal hâline getirmez; evlilik süresince yapılan katkı ayrıca değerlendirilir.

Sürecin Pratik Adımları

• Belge toplama Tapu kayıtları, kat karşılığı inşaat sözleşmesi, kredi sözleşmeleri ve ödeme dökümleri, mal rejimi tasfiyesi talebinin dayanağını oluşturur; bu belgelerin dava açılmadan önce derlenmesi süreci hızlandırır.
• Bilirkişi süreci Taşınmaz değeri ve katkı oranı konusunda uzman görüşüne ihtiyaç duyulduğunda mahkeme bilirkişi görevlendirir; bilirkişi raporuna itiraz süresi ve usulü, dosyanın seyrini doğrudan etkiler.
• Arabuluculuk zorunlu değildir Boşanma ve mal rejimi tasfiyesi davalarında, işçi-işveren veya ticari alacak uyuşmazlıklarındaki gibi dava şartı arabuluculuk uygulanmaz; dosya doğrudan aile mahkemesine açılır.

Anlaşmalı Boşanmada Protokol ve Süreç

Büyükçekmece'deki dosyaların önemli bir kısmı, mal paylaşımı konusunda yukarıdaki ayrıntılara girmeden, tarafların anlaşarak sonuçlandırdığı boşanmalardır. Bu yol tercih edildiğinde sürecin işleyişi farklıdır.

• Kanuni şart TMK m. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin ya birlikte başvurması ya da birinin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi gerekir.
• Protokolün kapsamı Anlaşmalı boşanma protokolü; nafaka, velayet, kişisel ilişki tesisi, tazminat ve varsa mal paylaşımı konularında tarafların üzerinde uzlaştığı hükümleri içerir. Hâkim, protokolü onaylamadan önce tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe oluştuğunu tespit eder.
• Duruşma ve süre Eksiksiz hazırlanmış bir protokolle açılan dosya, çoğu zaman tek duruşmada sonuçlanabilir; buna karşılık taraflar arasında velayet, nafaka miktarı veya mal paylaşımında uzlaşma sağlanamazsa dosya çekişmeli boşanmaya dönüşür ve süreç bilirkişi incelemesi, tanık dinlenmesi gibi ek aşamalarla uzar.