Moleküler Genetik İnceleme (DNA) Verilerinin Saklanma ve İmha Süreleri Netleşti
12. Yargı Paketi CMK m.80'e süre getirdi: beraat/takipsizlikte DNA kaydı derhâl, mahkûmiyette kesinleşmeden 20 yıl sonra imha edilecek; erken silme talebi mümkün.
7589 sayılı "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" (12. Yargı Paketi) ile Ceza Muhakemesi Kanunu'nun moleküler genetik inceleme (DNA) hükümlerinde, Anayasa Mahkemesi'nin daha önceki bir iptal kararında işaret ettiği bir eksiklik giderildi. Kanun, 31/7/2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
Ne Değişti?
Anayasa Mahkemesi, genetik verilerin saklanma süresine ilişkin yasal bir çerçeve bulunmamasını kişisel verilerin korunması hakkına aykırı bulmuştu. Bu değişiklik, o boşluğu somut sürelerle doldurarak, ilgiliye erken silme talep etme hakkı da tanıyor.
CMK m.80/2'ye göre inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılmış şekilde özel bir sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlar, "kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilip kesinleşmesi hâllerinde derhâl, diğer hallerde mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren yirmi yıl geçmesiyle" Cumhuriyet savcısının huzurunda imha edilecek. İlgili kişi, saklama amacının ortadan kalkması veya haklı bir nedenin varlığı hâlinde bu süre dolmadan da silme talep edebilecek.
Yeni fıkralar, bu verilerin ancak hâkim/savcı kararıyla kullanılabileceğini ve kayıt/saklama/imha usullerinin Adalet ve İçişleri Bakanlıklarınca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceğini de ekliyor.
Uygulamaya Etkisi
Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı alan müvekkilleri için, artık DNA kaydının derhâl imha edilmesi gerektiği ve bu konuda somut bir kanuni dayanağın bulunduğu unutulmamalı; imha işleminin fiilen yapılmadığı durumlarda bu madde referans gösterilerek talepte bulunulabilir.
Yürürlük ve Geçiş Hükümleri
Kanunun yayımı tarihinde (31/7/2026) yürürlüğe girdi; bu madde için ayrı bir geçiş hükmü öngörülmedi.
Sonuç
DNA verilerinin saklama ve imha sürelerine kanuni bir çerçeve getirilmesi, kişisel verilerin korunması açısından uzun süredir eksikliği hissedilen bir düzenlemeydi. Beraat veya takipsizlik kararı alan kişilerin, verilerinin derhâl imhası konusunda artık açık bir kanuni dayanağı bulunuyor.
Kaynakça
- [7589 sayılı Kanun, MADDE 14] — 31/7/2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.80
Sık Sorulan Sorular
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir; somut olayınız için mutlaka avukata danışınız.