Esenyurt Ticaret Hukuku Avukatı

Ticari Alacağın Tahsilinde Adım Adım Süreç

Ticari alacak uyuşmazlıklarında izlenecek yol, alacağın niteliğine göre farklılaşsa da genel hatlarıyla şu aşamalardan oluşur:

• 1. Fatura ve teyit yazısına itiraz süresi Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca, ticari işlerde faturayı alan taraf, teslim aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde içeriğine itiraz etmezse faturayı kabul etmiş sayılır. Esenyurt'taki toptan ticaret ve imalat işletmeleri arasında sık görülen anlaşmazlıklardan biri, bu sekiz günlük sürenin kaçırılması nedeniyle sonradan yapılan itirazların dinlenmemesidir; bu yüzden fatura ve teyit mektuplarına zamanında ve yazılı olarak cevap verilmesi önemlidir.
• 2. Dava şartı arabuluculuk Konusu belirli bir para alacağı olan ticari davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. Arabuluculuk görüşmesi genellikle üç ila altı hafta içinde sonuçlanır; anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanak, doğrudan Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılacak davanın veya doğrudan icra takibinin dayanağı olur.
• 3. Dava veya icra takibi tercihi Alacağın senet, çek veya yazılı sözleşmeye dayanması hâlinde genellikle icra takibi yolu tercih edilirken; borçlunun itiraz etme ihtimalinin yüksek olduğu veya alacağın miktarının tartışmalı olduğu dosyalarda doğrudan dava açılması daha isabetli olabilir. Bu tercih, dosyanın somut delil durumuna göre yapılmalıdır.

Esenyurt'un Ticari Dokusuna Özgü Uyuşmazlık Alanları

İlçedeki imalat ve toptan ticaret ağırlıklı ekonomik yapı, belirli uyuşmazlık türlerinin diğer ilçelere kıyasla daha sık gündeme gelmesine yol açar:

• Fason imalat ve tedarik sözleşmeleri Yeşilkent ve Saadetdere çevresindeki küçük ölçekli imalat işletmeleri arasında, fason üretim bedelinin ödenmemesi, teslim tarihine uyulmaması veya ürün kalitesine ilişkin ayıp iddiaları sık karşılaşılan uyuşmazlık konularıdır. Bu tür dosyalarda sözleşmenin yazılı olup olmadığı ve teslim tutanaklarının düzenli tutulup tutulmadığı, ispat açısından belirleyici olur.
• Ticari nitelikli işyeri kira uyuşmazlıkları Talatpaşa ve Mehterçeşme bölgesindeki atölye ve depo niteliğindeki işyerlerinde, kira bedelinin uyarlanması veya tahliye talepli davalar ticari kira ilişkisinin niteliği nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görev alanına girebilir; bu ayrım, dosyanın hangi mahkemede açılacağını doğrudan etkiler.
• Acentelik ve bayilik ilişkilerinin sona ermesi Toptan ticaretin yoğun olduğu Fatih ve Güzelyurt çevresinde, üretici-bayi ilişkisinin tek taraflı sona erdirilmesi sonrası denkleştirme (portföy) tazminatı talepleri gündeme gelmektedir; bu tazminat talebinin ileri sürülebilmesi için bayilik ilişkisinin süresi ve sona erme şeklinin doğru tespiti gerekir.

Sözleşme Aşamasında Alınabilecek Önlemler

Ticari uyuşmazlıkların önemli bir kısmı, sözleşme kurulurken alınacak basit önlemlerle en aza indirilebilir:

• Yazılı sözleşme ve teslim tutanağı düzeni Özellikle imalat ve tedarik ilişkilerinde, sözlü anlaşmaya dayalı iş yapma alışkanlığı, uyuşmazlık çıktığında ispat güçlüğüne yol açar. Sipariş, teslim ve kabul aşamalarının yazılı belgeyle desteklenmesi, ileride açılacak bir davanın seyrini büyük ölçüde kolaylaştırır.
• Yetkili mahkeme ve cezai şart hükümleri Sözleşmede yetkili mahkemenin açıkça belirlenmesi, uyuşmazlık çıktığında hangi adliyede dava açılacağı konusundaki belirsizliği ortadan kaldırır. Cezai şart öngörülmesi hâlinde ise tutarın makul ölçüde belirlenmesi önemlidir; tacirler arasında kararlaştırılan cezai şartın sonradan indirilmesi kural olarak talep edilemez.
• Teminat mekanizmaları Uzun süreli tedarik veya fason imalat ilişkilerinde teminat mektubu, kefalet veya avans mahsubu gibi mekanizmaların sözleşmeye eklenmesi, ödeme yapılmaması riskine karşı ek bir güvence sağlar.

Süreç Ne Kadar Sürer?

• Arabuluculuk ve dava aşamalarının toplam süresi Arabuluculuk aşaması ortalama birkaç hafta içinde sonuçlanırken, anlaşma sağlanamayıp dava açılması hâlinde Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki yargılama süresi dosyanın bilirkişi incelemesi gerektirip gerektirmediğine göre değişir. Basit alacak davaları daha kısa sürede sonuçlanabilirken, teknik inceleme gerektiren imalat kalitesi veya bayilik tazminatı uyuşmazlıklarında bilirkişi raporu süreci uzatabilir.
• İcra takibinde süreç yönetimi Borçlunun itiraz etmediği icra takiplerinde süreç nispeten hızlı ilerlerken, itiraz üzerine açılacak itirazın iptali veya itirazın kaldırılması davaları, sürecin dava aşamasına taşınmasına yol açar. Bu nedenle takip talebinin ve dayanak belgelerin baştan eksiksiz hazırlanması önemlidir.

Sigorta Uyuşmazlıklarında İzlenmesi Gereken Süreç

Sigorta sözleşmesinden doğan davalar da Türk Ticaret Kanunu'na tabi olup asliye ticaret mahkemesinde görülür. Esenyurt, yoğun trafik akışından ve hızlı, çok katlı yapılaşmadan kaynaklanan sigorta uyuşmazlıklarının sık yaşandığı bir bölgedir; kasko, konut, işyeri ve DASK gibi farklı poliçe türlerinde hasarın oluşumundan tazminatın tahsiline kadar aşağıdaki süreç izlenir.

• Yoğun ve Hızlı Yapılaşma, Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) Esenyurt'un çok katlı apartman ve site yapılaşması, konut ve işyeri sigortası poliçelerinin kapsamının doğru belirlenmesini önemli kılar. Konut kredisi ve tapu işlemlerinde zorunlu tutulan DASK poliçesi, deprem sonrası hasar tespitinde sıkça uyuşmazlık konusu olur; poliçe limitinin gerçek hasar bedelini karşılamadığı durumlarda tamamlayıcı tazminat talebi gündeme gelebilir.
• Hasar İhbarı, Ekspertiz ve Yazılı Başvuru Zorunluluğu Poliçe genel şartları, hasarın sigorta şirketine makul bir süre içinde bildirilmesini şart koşar; bildirimin gecikmesi şirketin ödeme yükümlülüğüne itiraz gerekçesi olabilir. Sigorta şirketinin görevlendirdiği eksperin raporu nihai ödeme tutarını doğrudan etkilediğinden, hasar mahallinde bağımsız kayıt (fotoğraf, video, tanık) tutulması önemlidir. Şirketin ödemeyi reddetmesi veya eksik ödemesi hâlinde, tahkim veya dava öncesinde yazılı başvuru yapılmış olması usul açısından zorunludur.
• Sigorta Tahkim Komisyonu ve Zamanaşımı Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilmek için önce ilgili şirkete yazılı başvuru yapılmış ve 15 günlük yasal sürede olumlu yanıt alınamamış olması gerekir; belirli bir tutarın altındaki tahkim kararları kesindir. Sigorta sözleşmesinden doğan istemlerde zamanaşımı süresi kural olarak 2 yıl, sigorta tazminatı ve bedeline ilişkin istemler ise rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren her hâlde 6 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TTK m. 1420).
• Esenyurt'a Özgü Somut Sigorta Uyuşmazlıkları Kentsel dönüşüm kapsamındaki binalarda DASK poliçesinin devamlılığı, Ardıçlı ve Cumhuriyet gibi mahallelerde site/apartman ortak alan hasarlarında bireysel poliçe ile yönetim planı sorumluluğu arasındaki sınır, ve Talatpaşa/Esenkent çevresindeki işyerlerinde stok değeri yerine düşük emsal bedel üzerinden hesaplanan hasar tazminatı, ilçeye özgü sık karşılaşılan uyuşmazlık türleridir.