İşe İade Davası Şartları ve Süreci (Adım Adım)
İşe iade için; işyerinde en az 30 işçi, işçide en az 6 ay kıdem ve geçersiz fesih şartları aranır. Fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorunludur.
İşten çıkarıldınız ve feshin haksız olduğunu düşünüyorsunuz. İşe iade davası, iş güvencesinin en güçlü aracıdır — ancak sıkı şartlara ve çok kısa bir süreye tabidir.
İşe İade Davasının Şartları
- İşyerinde en az 30 işçi çalışıyor olmalı (işverenin aynı iş kolundaki tüm işyerleri birlikte sayılır).
- İşçinin en az 6 aylık kıdemi olmalı.
- İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalı.
- Fesih; işçinin yeterliliğinden, davranışlarından veya işletme gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmamalı.
- İşçi, işveren vekili konumunda (işletmenin bütününü yöneten) olmamalı.
Süreç Adım Adım
Adım 1 — Arabuluculuk (1 ay içinde)
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabuluculuk bürosuna başvurulur. Bu süre hak düşürücüdür; kaçırılırsa dava hakkı kaybolur.
Adım 2 — Dava (2 hafta içinde)
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.
Adım 3 — Yargılama
Mahkeme; feshin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığını inceler. İspat yükü işverendedir — işveren feshin geçerliliğini kanıtlamak zorundadır.
Adım 4 — Kararın Uygulanması
Kesinleşen işe iade kararından sonra işçi 10 iş günü içinde işverene başvurur; işveren 1 ay içinde işe başlatmak zorundadır.
Dava Kazanılırsa Ne Elde Edilir?
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Boşta geçen süre ücreti | En çok 4 aylık brüt ücret + hakları |
| İşe başlatmama tazminatı | 4-8 aylık brüt ücret (işe alınmazsa) |
| Kıdem/ihbar farkları | Boşta geçen süre kıdeme eklenir |
Geçerli ve Geçersiz Fesih Örnekleri
- Geçersiz: Sendikal faaliyet, şikâyet hakkının kullanılması, hamilelik, savunma alınmadan performans feshi, somut kriter olmayan "performans düşüklüğü".
- Geçerli olabilir: Belgelenmiş ve savunması alınmış devamsızlık, işyerinde doğrulanmış kusurlu davranış, objektif kriterlere dayanan gerçek kadro kaldırma.
Özet
- Şartlar: 30 işçi + 6 ay kıdem + geçersiz fesih
- Kritik süre: fesihten itibaren 1 ay içinde arabulucu
- İspat yükü işverende
- Kazanım: işe dönüş + 4 aya kadar boşta süre ücreti + (başlatılmazsa) 4-8 aylık tazminat
Kaynakça
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18-21 — İş güvencesi
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 — Dava şartı arabuluculuk
Sık Sorulan Sorular
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir; somut olayınız için mutlaka avukata danışınız.