Sigorta Eksperinin Yönlendirdiği Serviste Aracınız mı Zarar Gördü? Sorumluluk Kime Ait

Bir kaza sonrası hasar tespiti için devreye giren sigorta eksperi, sürecin en kritik aktörlerinden biridir. Ancak ekspertiz sürecinin ötesinde, "eksper bana şu servisi önerdi, orada aracıma/eşyama zarar geldi" şeklindeki şikayetler de zaman zaman gündeme gelir. Peki bu durumda eksper veya eksper şirketi hukuken sorumlu tutulabilir mi? Bu yazıda, sigorta eksperlerinin görev sınırlarını ve üçüncü kişilerin kusurundan kaynaklanan zararlarda sorumluluğun nasıl belirlendiğini ele alıyoruz.

Konu Neden Önemli?

Sigortalılar, ekspere büyük bir güven duyar ve genellikle onun önerdiği yönlendirmeleri sorgulamadan kabul eder. Ancak bu güven ilişkisinin hukuki sonuçları sınırlıdır. Eksperin görev tanımının dışında kalan bir tavsiyeden kaynaklanan zararda kimin sorumlu olacağını bilmemek, hem sigortalıların yanlış kişiye dava açmasına hem de gereksiz yere zaman ve masraf kaybına yol açabilir.

Olayın Özeti (Genel Bir Senaryo)

Bir sigortalı, hasar gören aracının onarımı için sigorta eksperinin önerdiği bir servise yönlendirilir. Ancak süreç içinde, bu serviste görevli bir kişinin güveni kötüye kullanma niteliğinde bir eylemi sonucunda araç kaybolur veya ciddi şekilde zarar görür. Sigortalı, zararının tazmini için hem servise hem de kendisini bu servise yönlendiren eksper şirketine ve onun yetkilisine karşı dava açar.

Hukuki Uyuşmazlık Noktası

Buradaki temel soru şudur: Bir eksperin sadece bir servis önermesi, o serviste meydana gelen ve tamamen üçüncü bir kişinin kusurundan/suçundan kaynaklanan bir zarardan dolayı eksperi veya eksper şirketini sorumlu kılar mı?

Eksperin Yasal Görev Tanımı

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili mevzuat, sigorta eksperinin görevini net biçimde sınırlandırır: eksperin asli fonksiyonu, rizikonun gerçekleşmesi sonucu ortaya çıkan hasarın miktarını, nedenlerini ve niteliklerini tarafsız biçimde belirlemektir.

• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi (T. 2014, E. 2012/17193, K. 2014/2863): Eksperin, "sigorta şirketlerinden ve sigortalıdan bağımsız ve tarafsız olarak çalışan, hasar miktarını ve nedenlerini belirleyen kişi" olduğunu ifade etmiştir.
• Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi (T. 2018, E. 2017/917, K. 2018/1215): Eksper şirketinin, onarım standartları veya onarım sürecinden kaynaklanan dolaylı zararlardan sorumlu tutulamayacağına, bu hususta hukuki sorumluluğun (varsa) sigorta şirketine ait olabileceğine hükmedilmiştir.

Yargıtay Ne Diyor?

Hizmet Kusurunun Sınırları

• Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi (T. 2023, E. 2020/2848, K. 2023/339): Ekspertiz hizmeti verenlerin sorumlu tutulabilmesi için "kusurlu hizmet verdiğinin" somut olarak tespit edilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
• İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi (T. 2024, E. 2021/1568, K. 2024/1677): Eksperin sorumluluğunun ancak "basit kontrollerle tespit edilebilecek bir ayıbın raporlanmaması" gibi doğrudan mesleki faaliyetle ilgili bir ihmal durumunda kabul edilebileceğini; servis yönlendirmesi gibi operasyonel süreçlerin bu kapsamda değerlendirilmediğini belirtmiştir.

İlliyet Bağının Kesilmesi: Üçüncü Kişinin Suç Teşkil Eden Fiili

Türk Borçlar Kanunu m. 49 uyarınca haksız fiil sorumluluğunun doğması için kusur, zarar ve uygun illiyet bağı birlikte aranır. Bir servis görevlisinin işlediği "güveni kötüye kullanma" gibi bir suç, eksperin eylemi ile zarar arasındaki illiyet bağını koparan bir üçüncü kişi müdahalesi niteliğindedir.

• Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi (T. 2020, E. 2019/508, K. 2020/410): İlliyet bağının kesildiği durumlarda, kusursuz sorumlu olan kişinin dahi sorumlu tutulamayacağını; üçüncü kişi müdahalesinin bu bağı koparacağını belirtmiştir.
• Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi (T. 2025, E. 2024/99, K. 2025/1742): Zararın, hizmet ilişkisi dışındaki bir nedenden kaynaklanması durumunda illiyet bağının kurulamayacağını ve sorumluluğun doğmayacağını hükme bağlamıştır.
• İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi (T. 2021, E. 2019/317, K. 2021/222): Tamircinin kusurlu ifasından doğan zarardan sigorta şirketinin (ve onun adına hareket eden eksperin) sorumlu tutulamayacağını ifade etmiştir.

Eksper Şirketi Yetkilisinin Bireysel Sorumluluğu

• İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi (T. 2021, E. 2020/1378, K. 2021/1327): Eksperin hatalı rapor düzenlemesi durumunda dahi, sorumluluğun asıl işverene (sigorta şirketine) ait olması gerektiği, eksperin bireysel sorumluluğuna gidilemeyeceği belirtilmiştir.
• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi (T. 2015, E. 2015/5154, K. 2015/12396): Eksperlerin sigorta şirketinin personeli olmadığını, serbest meslek erbabı olduklarını ve aralarında hiyerarşik bir "adam çalıştıran" ilişkisi bulunmadığını vurgulamıştır.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Servis önerisi, eksperin asli görevi değildir. Eksperin yasal görevi hasar tespitidir; onarım yeri seçimi bu kapsamda değildir.
• İlliyet bağını kontrol edin. Zarar, üçüncü bir kişinin (örneğin servis çalışanının) bağımsız bir suç teşkil eden fiilinden kaynaklanıyorsa, bu durum eksperin sorumluluğunu ortadan kaldırabilir.
• Kimin kusurlu olduğunu doğru tespit edin. Zarardan doğrudan sorumlu olan, genellikle zararı bizzat veren kişi veya kurumdur (örneğin servis işletmesi); eksper değil.
• Şahsi kusur ayrı değerlendirilir. Eksper şirketi yetkilisinin şahsi bir kusuru kanıtlanmadıkça, sadece bir tavsiyeden dolayı müteselsil sorumluluğu (borcun tamamından her bir tarafın tek başına da sorumlu olması) bulunmaz.
• Doğru davalıyı belirleyin. Zararın gerçek kaynağı olan tarafa (örneğin ilgili servis işletmesine veya onun sorumlusuna) karşı dava açmak, hem zaman hem de maliyet açısından daha isabetli bir stratejidir.

Sonuç: Ne Yapmalısınız?

Bir sigorta ekspertiz süreci sonrasında yönlendirildiğiniz bir yerde zarara uğradıysanız, öncelikle zararın gerçek kaynağını netleştirmeniz gerekir:

• Zararın hangi eylemden (örneğin bir çalışanın suç teşkil eden fiilinden) kaynaklandığını belgeleyin.
• Eksperin görev tanımı dışında bir konuda (örneğin servis seçimi) sorumlu tutulup tutulamayacağını bir hukuk bürosuyla değerlendirin.
• Zarardan doğrudan sorumlu olan tarafa karşı (gerekiyorsa ceza şikayeti ile birlikte) hukuki süreç başlatın.
• İlliyet bağı ve hizmet kusuru gibi teknik kavramlar davanızın kaderini belirleyeceğinden, dava açmadan önce mutlaka bir avukattan görüş alın.