Esenyurt ve Beylikdüzü Boşanma Davaları Hangi Adliyede Görülür?

Kısa cevap: Esenyurt veya Beylikdüzü'nde ikamet eden bir kişinin açacağı boşanma davası, kural olarak Büyükçekmece Adliyesi'ndeki Aile Mahkemelerinde görülür. Çünkü Büyükçekmece Adliyesi'nin yargı çevresi Büyükçekmece, Esenyurt ve Beylikdüzü ilçelerini kapsar; bu üç ilçede oturanlar için yetkili aile mahkemesi bu adliyede bulunur. Yani Esenyurt'ta yaşıyorsanız davanızı İstanbul (Çağlayan) Adliyesi'ne değil, Büyükçekmece Adliyesi'ne açmanız gerekir.

Bu yazıda yetkili mahkemenin nasıl belirlendiğini, Büyükçekmece Adliyesi'nde boşanma sürecinin adım adım nasıl ilerlediğini ve bölge sakinlerinin en çok merak ettiği pratik ayrıntıları bir arada topladık.

Boşanma Davasında Yetkili Mahkeme Nasıl Belirlenir?

Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesi, boşanma ve ayrılık davalarında yetkili mahkemeyi açıkça düzenler: dava, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde veya eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılabilir. Uygulamada bu, davacıya bir seçim hakkı tanır:

• Kendi yerleşim yerinizdeki mahkemede dava açabilirsiniz. Esenyurt'ta oturuyorsanız bu, Büyükçekmece Adliyesi demektir.
• Eşinizin yerleşim yerindeki mahkemeyi de tercih edebilirsiniz. Eşiniz örneğin Bakırköy yargı çevresinde oturuyorsa dava orada da açılabilir.
• Ayrılıktan önce son altı ay birlikte oturduğunuz yer de yetkilidir. Aile Beylikdüzü'ndeki ortak konutta yaşadıysa, eşlerden biri başka şehre taşınmış olsa bile dava Büyükçekmece Adliyesi'nde açılabilir.

Görevli mahkeme ise 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun gereği aile mahkemesidir. Büyükçekmece Adliyesi'nde müstakil aile mahkemeleri bulunduğundan, boşanma dilekçesi doğrudan bu mahkemelere tevzi edilir.

Büyükçekmece Adliyesi'nin Yargı Çevresi: Üç İlçe, Tek Adliye

İstanbul'da her ilçenin kendi adliyesi yoktur; adliyeler belirli ilçe gruplarına hizmet verir. Büyükçekmece Adliyesi'nin yargı çevresi Büyükçekmece, Esenyurt ve Beylikdüzü ilçelerinden oluşur. Bu nedenle Esenyurt'un Türkiye'nin en kalabalık ilçelerinden biri olmasına rağmen kendi adliyesi bulunmaz; Esenyurtlu vatandaşların boşanma, velayet, nafaka gibi aile hukuku uyuşmazlıkları Büyükçekmece'de görülür.

Adliye, Büyükçekmece'nin Fatih Mahallesi'nde, Gazi Mustafa Kemal Caddesi üzerinde yer alır. Esenyurt ve Beylikdüzü'nün birçok noktasından E-5 bağlantılı hatlarla ve minibüslerle ulaşım mümkündür; metrobüs kullananlar Beylikdüzü son duraklarından aktarma yaparak adliyeye geçebilir.

Kendi İlçemde Adliye Olmaması Dezavantaj mı?

Hayır. Davanın hangi binada görüldüğü, hakların kapsamını değiştirmez. Üstelik duruşmaların önemli bölümü artık e-Duruşma ve SEGBİS gibi araçlarla uzaktan da takip edilebilmekte; taraf vekilleri dosyayı UYAP üzerinden yürüttüğünde müvekkilin adliyeye gitmesi çoğu aşamada gerekmez. Anlaşmalı boşanmada tek celse için, çekişmeli boşanmada ise kural olarak tarafların dinleneceği oturumlar için adliyede bulunmak yeterli olur.

Büyükçekmece Adliyesi'nde Boşanma Süreci Adım Adım

Sürecin iskeleti Türkiye'nin her adliyesinde aynıdır; farklılık, adliyenin iş yükü ve yerel işleyiş alışkanlıklarındadır. Bölge sakinleri için süreç şöyle ilerler:

1. Dava dilekçesinin hazırlanması: Boşanma sebebi, deliller, velayet, nafaka ve tazminat talepleri dilekçede eksiksiz yer almalıdır. Dilekçedeki eksikler sonradan telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir.
2. Harç ve tevzi: Dilekçe, Büyükçekmece Adliyesi tevzi bürosuna verilir; başvuru ve peşin harç ödenir. Dosya, aile mahkemelerinden birine rastgele dağıtılır. Avukatla çalışılıyorsa bu işlemler UYAP üzerinden elektronik olarak da yapılabilir.
3. Tensip ve tebligat: Mahkeme tensip zaptı düzenler; dava dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilir. Karşı tarafın iki haftalık cevap süresi vardır.
4. Dilekçeler aşaması: Cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle tarafların iddia ve savunmaları netleşir.
5. Ön inceleme ve tahkikat: Mahkeme ilk duruşmada sulh imkânını ve uyuşmazlık noktalarını belirler; ardından tanıklar dinlenir, ekonomik ve sosyal durum araştırması yapılır, gerekirse velayet için uzman incelemesi alınır.
6. Karar ve kesinleşme: Hüküm verildikten sonra gerekçeli karar tebliğ edilir; istinaf yoluna gidilmezse karar kesinleşir ve nüfusa işlenir.

Anlaşmalı boşanmalar Büyükçekmece'de çoğunlukla tek duruşmada sonuçlanır; protokol düzgün hazırlanmışsa dava birkaç hafta ile birkaç ay arasında biter. Çekişmeli boşanmalar ise tanık sayısına, delil durumuna ve mahkemenin duruşma yoğunluğuna göre ortalama bir ila iki yıl, istinaf aşamasıyla birlikte daha uzun sürebilir.

Dava Açmadan Önce Hazırlanması Gerekenler

Büyükçekmece Adliyesi'ne gitmeden önce birkaç hazırlık, süreci belirgin biçimde hızlandırır. Kimlik belgesi ve varsa evlilik cüzdanı yanınızda olmalı; nüfus kayıt örneği mahkemece UYAP üzerinden zaten temin edilir. Velayet, nafaka veya tazminat talebiniz varsa gelir belgeleri, kira sözleşmesi, banka kayıtları ve iletişim içerikleri gibi delilleri baştan derlemek gerekir. Şiddet tehdidi altındaysanız, boşanma davasından bağımsız olarak 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirleri için de aynı adliyeye başvurulabilir; bu talepler aile mahkemesince ivedilikle karara bağlanır.

Dava süresince geçimini sağlayamayacak durumda olan eş ve çocuklar için tedbir nafakası, dava tarihinden itibaren istenebilir. Bu talebin dava dilekçesinde açıkça yer alması önemlidir. Benzer şekilde ortak konutun kime tahsis edileceği ve çocukla kişisel ilişki düzeni de dava sonuçlanmadan önce geçici olarak düzenlenebilir.

Yanlış Adliyede Dava Açılırsa Ne Olur?

Boşanma davasındaki yetki kuralı kesin yetki niteliğinde değildir; yani mahkeme yetkisizliği kendiliğinden gözetmez. Ancak davalı taraf, cevap dilekçesinde süresi içinde yetki ilk itirazında bulunursa dosya yetkili adliyeye gönderilir. Bu, aylarca sürebilecek bir gecikme demektir. Esenyurt'ta oturan bir kişinin davasını yanlışlıkla Çağlayan'da açması hak kaybına yol açmasa da, karşı tarafın itirazı hâlinde ciddi zaman kaybettirir. Davayı en baştan doğru adliyede, doğru taleplerle açmak bu riski tamamen ortadan kaldırır.

Kaynakça

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.168 — Boşanma ve ayrılık davalarında yetkili mahkeme
• 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun — Görevli mahkeme